Direct naar de content

Milieucommissie stemt vóór moderne veredelingstechnieken in EU

Auteur: Nicole van 't Wout Hofland
Gepubliceerd op:

De Milieucommissie van het Europees Parlement heeft afgelopen week ingestemd met soepelere richtlijnen voor nieuwe gentechnieken (NGTs) in de veredeling. Waarom stemden ze voor de nieuwe wetgeving en betekent dit dat we genetisch aangepast voedsel in de supermarkt gaan zien? Biotechnologie.nl beantwoordt vier prangende vragen.

1. Wat bepaalt de nieuwe wetgeving omtrent moderne veredelingstechnieken?

Het nieuwe wetsvoorstel van de Europese Commissie kwam in juli 2023 tot stand. Het draait om plantenveredeling met moderne genetische technieken waarbij veredelaars direct aanpassingen maken in het DNA van een plant, bijvoorbeeld met CRISPR-Cas. Tot op heden vallen alle planten waarvan het DNA is aangepast met gentechnieken onder ‘genetisch gemodificeerde organismen’, en zijn onderworpen aan strenge toelatingsprocedures. De Europese Commissie gaat zulke gewassen nu in twee categorieën opdelen: 1) planten die ook via traditionele veredeling of in de natuur kunnen ontstaan en 2) planten met zulke aanpassingen in het DNA die alleen in het lab kunnen ontstaan. De nieuwe wet stelt dat de eerste categorie niet meer onder de strenge wetgeving voor genetisch gemodificeerde organismen valt. Planten uit de tweede categorie wel.

Lees meer over moderne gentechnieken en de twee categorieën

Nieuwe genomische technieken (NGT’s) is een parapluterm voor verschillende gentechnieken die het DNA van een organisme kunnen veranderen. Ze zijn ontwikkeld na 2001 toen de EU-richtlijn voor genetisch gemodificeerde organismen (GMO’s) werd aangenomen.

2. Wat vindt de Milieucommissie van het voorstel?

De Milieucommissie van het Europees Parlement zet zich in voor een betere wetgeving op het gebied van milieu, volksgezondheid en voedselveiligheid binnen de Europese Unie. 47 van de 82 commissieleden stemden in met de nieuwe wetgeving. De 47 voorstanders zien kansen voor moderne gentechnieken om de voedselzekerheid en -veiligheid in Europa duurzaam te versterken. De techniek brengt sneller en gerichter nieuwe plantenvariëteiten tot stand dan traditionele methoden, waardoor veredelaars eenvoudiger gewassen maken die bestand zijn tegen klimaatuitdagingen, zoals droogte of plagen.

Tegenstanders in de commissie zien echter geen reden om af te wijken van de bestaande voedselteelt, vooral voor genetisch aangepaste planten die geen geschiedenis van veilig gebruik hebben. Verder maakt de commissie zich zorgen dat de wet vooral grote bedrijven vooruit helpt. Om juridische onzekerheid, hoge kosten en nieuwe afhankelijkheden voor boeren en kwekers te voorkomen, wil de commissie daarom een patentenverbod op gewassen gemaakt met moderne gentechnieken.

Waarom CRISPR-Cas in je gewas?

Waarom staat de regelgeving eigenlijk ter discussie, wat hebben we aan CRISPR-Cas in ons gewas en welke voordelen biedt het precies?

3. Wat betekent de positieve uitslag van de stemronde?

Een flowchart over hoe nieuwe wetsvoorstellen in de EU worden aangenomen. De Europese Commissie doet een voorstel, daarna geven gerelateerde commissies hun oordeel en advies. Op basis daarvan stemt het Europees Parlement. Daarna beslist de Europese Raad.

De wetgevingsprocedure in de EU. Over alle wetsvoorstellen in Europa moeten het Europees Parlement en de Europese Raad (de ministers van de lidstaten) goedkeuring geven. Die eerste laat zich adviseren door gerelateerde parlementaire commissie. 

Nicole van ’t Wout Hofland voor biotechnologie.nl via CC BY 2.0

Met de positieve stemronde, komen gewassen gemaakt met moderne veredelingstechnieken een stap dichterbij, maar daarmee is nog geen definitief besluit genomen. In december keurde de Europese Landbouwcommissie het voorstel ook goed. Deze twee commissies van de EU hebben een adviesrol in het proces. Zij buigen zich over het wetsvoorstel van de Europese Commissie en doen het inhoudelijke werk, bijvoorbeeld door advies van deskundigen in te winnen. Daaruit volgt een adviesrapport. Beide adviescommissies hebben nu hun oordeel geveld, maar alleen het Europees Parlement en de Europese Raad (de ministers van de lidstaten) kunnen daadwerkelijk een wetsvoorstel goedkeuren.

4. Wat gebeurt er nu?

De Landbouwcommissie en Milieucommissie sturen een verslag als advies naar het Europees Parlement. Zij zullen op 7 februari stemmen over de wet. Daarna gaan ze onderhandelen met de lidstaten. Wanneer dat precies plaatsvindt, blijft onduidelijk, mede doordat we in juni een nieuw Europees Parlement kiezen tijdens de Europese verkiezingen. Als de gesprekken niet meer voor de verkiezingen plaatsvinden, zal het proces vertraging oplopen – wellicht tot 2025. Pas als de gesprekken met de Europese Raad succesvol zijn afgerond en de meerderheid voor de nieuwe regelgeving stemt, voert Europa de nieuwe wet in.

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen

  • Patent voor je plant

    Een open route voor machtige, grote zaadveredelingsbedrijven, of een kans voor de kleinere veredelaars? Bij discussies over gentech gewassen spelen discussies over patentrecht steeds weer op, omdat met nieuwe technieken ook nieuwe routes naar patenten zich onthullen. Een diepe duik in de discussies en geschiedenis van patenten op zaden.

    • CRISPR-Cas in je gewas
    • Voedsel produceren
  • Zeven vragen over nieuwe gentechnieken in ons voedsel

    Na ruim twee jaar aan onderzoek en discussies komt de Europese Commissie met een nieuw wetsvoorstel rondom het gebruik van gentechnologie in voedselgewassen. Wat betekent dit voor de producten in onze boodschappenmandjes?

    • Voedsel produceren
  • CRISPR-Cas in je gewas: Waarom? 

    Een toekomst met genetisch gemodificeerde (GM) gewassen lijkt in Europa dichterbij dan gedacht. De Europese Commissie hoopt begin juli een voorstel te doen voor aanpassing van de regelgeving. Hierdoor zou het voor plantenveredelaars makkelijker kunnen worden om bepaalde genetische technieken in te zetten. Waarom staat de regelgeving ter discussie en wat hebben we aan CRISPR-Cas in ons gewas? 

    • CRISPR-Cas in je gewas
    • Voedsel produceren
Meer artikelen